MrTehran.com

© 2016 Iranian Music and Entertainment

موسیقی عاشورایی باعث وحدت ملی است (مجید کیانی)

 دوشنبه, ۱۹ مهر ۱۳۹۵    |   بازدید: 90,269    |   موضوع: خبری

موسیقی عاشورایی باعث وحدت ملی است (مجید کیانی)

مجید کیانی [ نوازنده سنتور و مدرس موسیقی ] :

نوا‌ها و سرودهای مذهبی در کشور ما همواره با شعر و موسیقی همراه بوده است، به همین خاطر است که اگر امروز روی بسیاری از نواهایی که در موسیقی مذهبی‌امان به کار می‌بریم، تحقیق کنیم به اولین چیزی که می‌رسیم‌‌ همان موسیقی ملی ما یعنی موسیقی دستگاهی است. در این میان، واقعه‌ی عظیم «عاشورا» که دستمایه‌ی بسیاری از موسیقی‌های مذهبی  قرار گرفته است، کاملا مبتنی بر موسیقی دستگاهی است. آنچه در این میان جالب است، آنکه نه تنها در استان‌های مختلفِ کشور که حتی در کشورهای همجوار نیز این نوا‌ها که بر پایه‌ی موسیقی دستگاهی است، مورد استفاده قرار می‌گیرد و بسیاری از  نوحه‌ها در دستگاهِ «شور» یا «ماهور» نواخته شده و آوازها نیز بیشتر در ابوعطا یا دشتی است. در حالی که هریک از این مناطق گویش، زبان و موسیقی خاص خود را دارند؛ برای مثال اگر نوحه‌ای در آذربایجان، خراسان یا جنوبِ ایران خوانده می‌شود، باید برخاسته از موسیقی هر کدام از این مناطق باشد؛ اما این مساله کمتر به چشم می‌خورد و بیشتر از یک موسیقی واحد استفاده می‌شود و به همین خاطر است که این مراسم و این موسیقی است که به «وحدت ملی» بیشتر می‌انجامد.

 
 این مساله در تلاوت قرآنِ مجید نیز وجود دارد و و آیاتِ کتاب مقدس معمولا در «ماهور» و سوره‌ها در دستگاه همایون خوانده می‌شوند. اذان‌ها نیز از این قاعده پیروی می‌کنند و در دستگاه‌های موسیقی ما خوانده می‌شوند. ما پنج آواز داریم که یکی از آن‌ها بیات زند یا بیات ترک است و گوشه‌ای در این آواز وجود دارد به نام «روح الارواح» که اذان زنده‌یاد «موذن‌زاده اردبیلی» از این گوشه الهام گرفته شده است.

البته این مساله به ذوق هر خواننده‌ای بستگی دارد که می‌تواند با چه دستگاه یا آوازی ارتباط بهتری برقرار کند و آن را ارایه بدهد، همان‌طور که ما اذان‌هایی را می‌توانیم در دشتی، ابوعطا، ماهور، قانون و حتی نوا داشته باشیم.

برای مناجات خوانی هم همین گونه است. همین طور مناجات خوانی  و تعزیه نیز بر اساسِ موسیقی دستگاهی است.چون این شعر‌ها جنبه معنوی دارند و گویی اشعارش مناسب مناجات است ولی می‌تواند با هر دستگاه و هر آوازی که مورد نظر خواننده است اجرا شود.


چاووش‌خوانی نیز در دستگاه «ماهور» در گوشه نیشابورک یا «نوا» است. بر همین اساس، نوحه‌هایی که در این ماه شنیده می‌شود، نیز بر اساس ردیف‌های موسیقی دستگاهی با وجود غمگین بودم از غمی سخن می‌گویند که با غصه و غم‌های روزمره ما خیلی متفاوت است. درواقع غم سازنده‌ای است که می‌تواند به تعالی منجر شود؛ به قول سعدی: «غم و شادی بر عارف چه تفاوت دارد؟» در این واقعه نوعی شکوه و عظمتِ پیروزی وجود دارد و وقتی به سخنان حضرت زینب(س) مراجعه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که سخنان ایشان به همین جا منتهی می‌شود، پس اگر چنین اهداف بلندی در عاشورا هست در نتیجه موسیقی آن نیز باید یک فضای بلند معنوی داشته باشد که‌‌ همان نشاط زندگی است.

 به اشتراک گذاری این مطلب

  دیگر نوشته ها مربوط به موضوع "خبری"

 تاملی بر ترانه‌های آلبوم امیر بی‌گزند (محسن چاوشی)  انتشار آلبوم‌های «محمد علیزاده» و «حامد همایون» به تعویق افتاد  «فريمن» به «سنتوری ٢» پیوست  نسلی که سپر بلای موسیقی پاپ شد و خودش جا ماند!  امتیاز 5 ستاره در گوگل پلی به نرم افزار مسترتهران  بنیامین بهادری: این کنسرت با تِم هندی برگزار می‌شود  استاد «سلیم موذن‌زاده اردبیلی» در سن هشتاد سالگی چشم از جهان فروبست  آلبوم‌هایی که یخ زمستان را آب خواهند کرد  حاجیلیتو بازیگر شد!  «سیروان خسروی» اولین آلبوم آنپلاگدش را منتشر خواهد کرد  «محسن چاوشی» برای خندوانه شعری از مولانا خواند.  لئونارد کوهن بزرگ مرد موسیقی کاندایی درگذشت  جزئیات جدیدی از آلبوم«تجربه کن»از شادمهرعقیلی  شک سیروان درباره بیماری مرتضی پاشایی  فریمن: ساختار و کیفیت آلبوم «برگرد» با همه آلبوم‌های ایران تفاوت دارد  گروه «رستاک» با دست پُر می‌آید  رضا صادقی: با آلبوم جدیدم «یعنی درد» همه را غافلگیر می‌کنم  یک خواننده معروف دیگر بازیگر شد  محسن چاوشی: بیست کیلو وزن کم کرده‌ام!  فرزاد فرزین همبازی محمدرضا گلزار شد  اعتراض به حذف هنرمندان موسیقی از ایام سوگواری/ نازل‌‌ترین ترانه‌ها را به اسم نوحه می‌خوانند  آهنگ تیتراژ «غیرمجاز» با صدای علی لهراسبی رونمایی شد.  جانشین چاوشی در «سنتوری» کیست؟  انتشار قطعه عاشورایی؛ پایان تنبیه دو برادر خواننده  مجوز شعر و موسیقی اولین آلبوم «سینا شعبانخانی» صادر شد  آلبوم‌های پرویز پرستویی منتشر می‌شوند  اپلیکیشن موسیقی مستر تهران برای اندروید منتشر شد